Ervaringsverhaal van Karel Hogenkamp: “Hoe verder na verlies?”

Datum: 3-11-16 Categorie: Interviews

Het is al weer even geleden maar op de Publieksdag van het Vechtgenotenhuis op 24 september 2016 hield Karel Hogenkamp een lezing over hoe hij weer verder moest na het overlijden van zijn vrouw. Omdat zijn verhaal herkenbaar is en blijft hebben we hieronder zijn persoonlijke verhaal die hij d.m.v. een lezing hield voor u op papier gezet.

Het verhaal van Karel:

Ik ben Karel Hogenkamp, ik kom uit Ommen. Ik ben bijna 33 jaar getrouwd geweest met mijn vrouw Anneke. Na een verkeringsperiode van 7 jaar zijn Anneke en ik getrouwd. Zij was toen 22 jaar en ik 24 jaar. We hadden een fijne relatie. Wij hebben 4 kinderen: 1 dochter en 3 zoons, en 3 schoondochters en 1 schoonzoon. Inmiddels zijn er 8 kleinkinderen, van wie mijn vrouw er 2 geboren heeft zien worden. Mijn vrouw is overleden aan borstkanker. Zij was toen net 55 jaar. Ik ben nu 7 jaar weduwnaar, sinds 2009.

Mijn vrouw was een hele goede moeder. Ik geef graag een voorbeeld over hoe mijn vrouw er altijd was voor de kinderen: Als wij het avondeten op hadden en de kinderen wilden een spelletje doen, dan was daar altijd tijd voor. Ik zei dan nog weleens wil je niet eerst de tafel opruimen en dan zei zij Karel de kinderen vragen nu om een spelletje en niet over een uur, dus de tafel bleef volstaan tot dat de kinderen naar bed gingen. Ik moest vaak gelijk na het eten weg om te werken.

anneke

Het ziekteproces

Op 7 oktober heeft zij het zelf ontdekt dat zij borstkanker. Dat was op de verjaardag van mijn zoon en dat was op een vrijdag. Maandag direct naar de dokter en hij gaf aan: dit lijkt mij niet goed, ik zal je doorverwijzen naar het ziekenhuis. Mijn vrouw had het voordeel dat zij op radiologie werkte. Zij was gelijk aan de beurt, soms voor werktijd aan.

Mijn vrouw zei altijd 70 procent geneest en dan zei ik en die 30 procent dan? Ik was daar meer mee bezig, ik was wat negatiever ingesteld. Het bleek wel dat zij een vrij agressieve vorm van kanker had, maar zij bleef optimistisch. In een periode van anderhalf jaar onderging ze een borstamputatie, meerdere chemokuren en vele bestralingen. Na anderhalf jaar kwam de borstkanker terug. Weer een amputatie en weer chemokuren.

Weer een negatief bericht

Dan kom je weer in een periode van onzekerheid, als dat maar goed gaat. Ik kon er niet mee omgaan ik wou er voor haar zijn. Ik zei vaak Anneke het gaat om jou ik wil er voor jou zijn. En dan zei zij Karel het gaat ons allebei aan. Ze had gelijk maar ik kon er nog steeds niet mee omgaan. Mijn vrouw hield een dagboek bij. Dat wist ik niet. Na anderhalf jaar las ik haar dagboek en toen ben ik anders gaan denken, maar dat heeft ook zeker een maand of drie geduurd.

Als we weer een negatief bericht kregen uit het ziekenhuis zei mijn vrouw: wie vertelt het de kinderen? Ik zie het al aan je gezicht ik zal het wel doen, zei ze dan. Als buitenstaander, als niet-zieke, sta je machteloos. Wij zijn naar het Antoni van Leeuwenhoek in Amsterdam geweest en naar de VU. Zij kwamen allemaal tot dezelfde conclusie: dit is niet meer te genezen. Wel heb ik gevraagd hoe lang zij nog te leven had. Ik kreeg als antwoord: een optimistisch mens 3 jaar en een pessimistisch 2 jaar.

Accepteren en verder gaan

Dan komt een tijd van accepteren en hoe verder. Toen we begrepen dat we niet zoveel tijd meer samen hadden, hebben we nagedacht over hoe we dat gaan doen. Mijn vrouw Anneke heeft mij maar ook de kinderen daar heel goed mee geholpen. Zij had overal een oplossing voor. Zij dacht alleen maar: als ik er straks niet meer ben, dan moet ik alles goed achterlaten. De laatste anderhalf jaren waren een heel bijzondere tijd, misschien wel de meest mooie tijd, dat is misschien raar gezegd maar je plukt de dag, je probeert nog zoveel mogelijk van elkaar te genieten.

In het ziekenhuis zeiden ze als iemand ernstig ziek is kun je ook nog genieten. Ik geloofde dat niet maar ze hadden gelijk. Een voorbeeld: drie weken voor haar sterven gingen we nog met de caravan weg. Ook had ik een elektrische fiets voor haar gekocht. We genoten nog echt van de tijd.

Tips bij verlies

Ik heb enkele tips voor mensen die een soortgelijk proces doormaken:

  • Als het mogelijk is, schrijf zoveel mogelijk op wat je samen hebt besproken
  • We hebben een rouwalbum gemaakt (van de dag van het overlijden tot na haar begrafenis) wel iets persoonlijks maar ik kijk er best nog weleens in, ook voor mijn kleinkinderen die later zijn geboren
  • Ik heb zelf na het overlijden veel geschreven over haar hoe zij was en wat ze altijd zei. Het zijn wel drie kantjes geworden, ook weer voor mijzelf en mijn kleinkinderen.

Wij liepen tegen verschillende vragen aan tijdens deze moeilijke periode. Belangrijk is om er veel over te praten. Hier liepen wij zoal tegenaan:

  • Hoe ga je als man en vrouw en kinderen er samen mee om (accepteren)
  • Hoe vertel ik het mijn kinderen, en hoe gaan zij er mee om
  • Hoe vertel ik het mijn kinderen als je weer een negatief bericht kreeg uit het ziekenhuis.
  • Hoe vertel je de familie, vrienden en kennissen, mijn vrouw deed dit via de mail
  • Bezoek ontvangen: zij maakte vaak een afspraak dan kon zij meer aandacht besteden aan diegene die op bezoek kwam.

Verder na verlies

Hoe ga je verder na verlies? En het leven na haar overlijden. Alles is voorbij. Hoe pak je het leven weer op en waar loop je tegenaan? Het is voor iedereen persoonlijk hoe hij of zij het leven weer oppakt als je iemand verliest, daar is geen tijd aan gekoppeld. Ik heb het dit alles in elk geval niet alleen gekund. Allereerst heb ik enkele boeken gelezen over rouwverwerking:

  • Helpen bij verlies en verdriet/ Manu Keirse
  • 1001 dagen van rouw/ je mag mij altijd bellen/ Karin kuiper
  • Na de dood omgaan met nabestaanden/ Lia Jongbloed.

Ook heb ik 5 bijeenkomsten gehad over rouwverwerking. Daar ontmoette ik mensen die allemaal iemand hadden verloren en dan merk je dat zij hetzelfde voelen als wat ik voelde. Ze hebben allemaal te maken met dingen als: voor het eerst weer je werk, voor het eerst weer naar de stad, voor het eerst weer met vakantie, voor het eerst weer naar verjaardagen, voor het eerst weer naar de sport. Als je kunt, blijf sporten, daar krijg je energie van. Hoe ruim je thuis alles op? Alles wat ik deed besprak ik zoveel mogelijk met de kinderen.

Nog een aantal tips:

  • Neem mensen niets kwalijk als ze iets zeggen waar je niets mee kunt.
  • Wees ook duidelijk naar anderen, over waar je op moment wel of geen behoefte aan hebt.
  • Volg je gevoel

Voor het eerst op vakantie

Het was voor mij niet eenvoudig om voor het eerst op singlesreis te gaan. Meerdere keren stond ik op het punt om online te boeken, maar steeds drukte ik weer op dat rode kruisje en stelde ik het uit. Uiteindelijk boekte ik een reis bij het reisbureau. Toen kon ik niet meer terug, vond ik. De reis was geboekt en dan ga je op vakantie. Ik vond het moeilijk om ’s nachts helemaal alleen met mijn koffer op pad te gaan. Dat was een erg emotioneel moment, maar mijn kinderen steunden mij daarin. Ze zeiden dat ik gewoon moest gaan, ook al vond ik het moeilijk. Ik ben erg blij dat ik toch die bus ben ingestapt.

Het is bekend dat veel singles tegen die drempel aan lopen. Om die stap te vergemakkelijken bieden reisbureaus ook weekenden aan. Dan kan je bepalen of het iets voor je is. De meeste singles gaan als ze eenmaal zijn geweest vaker mee. Ik ga nu regelmatig op vakantie. Je bent op reis met lotgenoten. Iedereen is alleenstaand en de meeste hebben hun partner verloren of zijn gescheiden. Je zit allemaal in hetzelfde schuitje dus je vindt warmte bij elkaar. Daarnaast had ik veel afleiding. Je praat wel met elkaar over het verlies van je partner, maar overdag ben je lekker bezig.

Mijn omgeving reageerde heel positief op mijn reisplannen. De mensen die ik het vertelde vonden het knap van me. Ik vond dat zelf helemaal niet. Ik heb het aan mijn vrouw te danken, Anneke. Zij zei dat ik door moest gaan met mijn leven als zij er niet meer was. “Karel, er komt ook een leven na mijn leven, maak er nog wat van”, zei ze. Je kunt na zo’n groot verdriet twee dingen doen, bij de pakken neer gaan zitten of er nog iets van maken. Dat laatste heb ik haar beloofd.